नुगः मिखा कने माल

 –राम शरण महर्जन
  कीपू ।

बालंया ध्यबां छंगु, छेँ छेँ जुया च्वन
चुलिजागु ल्हाः तुति, मेपिंसं न्ह्यवः खन
पिनेवपिंसं बालं च्वंच्वं, बुं न्यानां छेँ दन
छं जुलं छेँ बुं म्यूम्यूं, न्हुगु हानं छेँ हे दन
छेँ स्वसां पिनेयापिं, पिने वंसां पिनेयापिं हे
नुगः म्हुयां छुं ज्वी मखु,
पुर्खां लःल्हागु ज्या छुं यायेम्वाः
मेपिन्सं छंगु भाय् थूसां मल्हाः,
छंजुलं उमिंगु भाय् मसःमसः ल्हायेमाः
पिनेयापिंत द्योथें हना, थःगु छेँ थः च्यःथें जुल हाः
थःगु भाय् थःम्हःं मल्हाः नखःचखः हनेमाः
देगः फल्चा, सतः क्यना पुलां बाखं कनेमाः
म्हः नवला, न्हाय् नवला अत्तर छ्वाका जुईमाः
पुजा सामाः, नखः ज्वलं पिने न्याना हयेमाः
संस्कृतिया धुगः त्वल्हु पिनेया जात्रा भ्वय् हनेमाः
भूमीपुत्र खः हालां छुयाय् धुकु ल्वाभः लःल्हानाः ।
 ६ गुंलागाः ११३७

थः हे थः मजू

                         
–राम शरण महर्जन
 कीपू ।

न्हू न्हूगु खंग्वः, खंभाय्नं
जीवनया हिसी च्वन्ह्याई
सासः मगमग नस्वाई
पाहाँयात द्यो भाःपिसें हनिपिं झी
गुलिग्यं झीपिं लना तल स्व
थःगु छेँ थः गु भाय् ल्हाये म्वापिं
च्वःकया कतः भाय् ल्हाना ज्वीपिं
कतःयात थः नाला भ्वाभः थः हे जूपिं
स्वनिगःया बाखं कंकं मिखा भुलं नपिं
पुर्खाया छेँ बुँ म्यूम्यूं थःहे बालं माःजूपिं
खै, भूमिपुत्र म्हिगः थ्व थाय्या
मेपिन्गु खं ल्हाल्हां थौं नुगः म्हूपिं
धुकु लःल्हाना उमित ल्हाः तुति चुलि ह्वपिं
स्वापू खः भाय् ला, छि–जि स्वाईगु
छिं स्वासां मस्वाः छित उमिसं
म्हिगः थ्वः थाय्या द्योसां छुयाय् ?
‘बाज्याबजेनं खय् भाय् मस्यू, मांअबुं खय् भाय् सिल,
काय्म्ह्याय्नं मां भाय् मसिल, छय्छूईपिंसं म्हंहे मसिल’
सःस्यूधापिं न्ह्यलुवाया ख्वाः ब्वयाःजूपिं
गनया न्ह्यलुवाः, सःस्यूधापिं, थौं थनया कतांमरी स्व
थः मस्तय्गु नां छुई, झीगु मखु
थः च्वनागु थाय्या नां काई, झीगु मखु
झीगु बस्ती, पुचःलय् च्वं वल मेपिं
नीगु भाय्या स्वापू चुलि जायेमागु, छु जुल, छाय् जुल                                          
खं ल्हासां बिपूः भाय्, च्वसां मेमेगु भाषाय्
झीगु भाय्, लिपी थःम्हं हे मछ्यसें तधंपिं
मेपिंगु ईखजक यायां थः हे तंपिं
म्हगस म्हंका माक्कुक द्यने न्ह्यांपिं
झी जुल स्व चितासू मदुपिं
जीवन ब्वनेत स्वःलिसें नुगः मछिना वई
थः बुगु थाय्, थःगु नां तकं थःगु मजुल
संस्कृति म्वाके मफुसा, जुई भाय् नं सुपाँचथें
पुर्खाया पलाःख्वाय् स्वस्वं, संस्कृतिया नस्वाः ह्वःह्वं
गर्वंजागु न्हूगु पलाः न्हूकथं च्वयेकेमाः थौं झीसं
न्हू पुस्तायात भूमीपुत्रया थःगु लँ ज्यायेमा झीसं
झीगु भाय् झीगु लिपि न्हिथंया ज्याखंय् छ्यलेमा
मिखांखंक्व, सासपतिकं नेवाः म्हसिका च्वनेमा
पलाःपतिकं हाकःगुँथें छ्यों धस्वाका जुयेमा
मेमेगु भाय्, लिपिनापं स्वांथें ह्वयेकेमा, नस्वाकेमा
खंजक सयेका ल्हाः प्वःचिना न्याःम्ह सि मस्यासा
बुलुइ, छाय् बुमलुइ झीगु भाय् छि दसां, जि दसां ।
२ ञलाथ्वः ११३७

यज्जु छ गन ?

   -राम शरण महर्जन
     कीपू ।

बुलुँहुँ ग्वाःगु मीथें
मतिनां मू हाःगुथें
सःनं लिथ्वया वःथें
हिसी नं मिखाय् लूथें
योम्हः यज्जु छ गन ?

मखंसां न्ह्यने दुथें
सुसां लँपूं छ वैथें
पिपिच्यागु थ्वः नुगः
मस्वसें स्वया च्वंथें
यज्जु मिखा पिकेथें छ गन ?

घ्वाःघ्वाःं तापाका छ्वःथें
तासां मता छु याःथें
जित पुनां मगाःथें
आशां द््याकी मखुथें
योम्हः यज्जु छ गन ?

३० ञलाथ्वः ११३७

चि बाखं

 z+sf+bfDxM dg"

…n+ :jM j+Dx yM x] tg sfÚ – 5]+ jDx+ dg"v+ wfn .

…n+ dfdf+ n+  x] Hofgf Rjg nf d:o" < so]sf 5\jofu' rfuMrf y]+, jo] ;DxM dg" dv' . O{ af+dnf . 5]+g+ lkxf+ j+DxM dg" lnYogL, dYogL 5'+ wfo] dk'mu' O{ YjM . ug+ 5'+hs+ dh'nf <Ú–hxfgDx+ wfO{ .

hxfgDxl;of dgo\ wf}ahL jfnL .

…t;s+ gfknfo\ yfs'DxM vlgsf . 5]+ Yo+s jof+ x] gfk dnft sf .Ú– KjfnfSs 5sM y:jO{ …sf, Zofd jof jg wof Ao" .Ú– h'?Ss bgf 5]+ jDxM dg" lkxf+ jgL .

yM ldh+g+ lnYo+u' dv', 5]+  jDxM dg"g+ 5'+ dwf;]t'+ jg . jof dg em+ lklk RofO{ . yM dLh+of n+ :jof RjgL . ‰ofn+ lkg]hs ldvf, dg yfto\ db' .

kNvlnkf Sjyfo\ :j jg+ yM ldh+nf yMu' x] tfno\ Hof ofgf Rj+u' vgf dg ofp+;] Rj+sL . …uan] jDxM HjL, ju' x] dv+sf . j uf]lkrf 5fo\ ju'y]+ <Ú–hxfgDx+ GogL .

…Uj no\ <Ú–ldhDx+ GogL .

…l5t Ko"Ko" djM,jg sf . 5' Hof b'u'y]+ jof .Ú–hxfgDx+ ln;fsfsf+ GogL .

…5'+ Hof b'u' dv' . km;+ k'O{sf xn HjL sf .Ú yM ldh+of v+ Gogf ;'Ds RjgL .

;fdflhs ;b\efj

v; efo\ emLu' g]kfM b]of /fli6«o efo\ vM . v; efo\lkgL yMu' x] efo\ h'u'ln pld;+ d]u' efo\g+ ;o]s]df w}u' dgo\ ujn]+ dn"– yM a'u' yfo\ TjtfM j;f+ . pld;+ d]u' efo\oflk;+ Gxf;+ r'ofg+ yMu' Hofof nflu v; efo\ Nxfo] x] dfM w}y]+nf d:o" . t/ g]jft;]+ 5DxM v; efo\ NxfO{DxM hs gfknf;f+, yMyfo\ j;f+ kfxf+ efMlkof v; efo\ Nxfgf RjgL . yM Rj+Rjgfu' yf;o\of d]u' efo\oflk+ b';f jg+ efo\ Nxfgf ldno\rno\h'of Rj+u' vg]b' . Yj :jefj d]d]u' efo\ NxfO{lk+s]g+ v+g]b' . ;fob y'lsoft x] 5u' sy+ ;fdflhs ;befjof lr+ wfO{u' vM .

wtL{k'qt wsf Gxfo\ tk'sf Rj+lk+ g]jft;]+ k'vf{of 5]+, a'+t Do"Do"+ ;f]+v ofgf Rjg . lkg]+jlk+ v; efo\ NxfO{lk+;+ hfof Gx" a:tLt Ajngf jn . yMyMjo\ ldno\ h'of yM Rj+Rjgfu' yfo\of ljsf;of nflu v+ Aofs]t 5yfo\ d'gL .

5u' Hof ;gf k'rM bo]s]u' SjhL . gf+t GXoAjO{ k'rno\ Rjgf Hof ofo] G≈of+lklgu' .

…ldltËo\ v+NxfMaNxfM v; ef;+ Nxfo]u' v;fhs Rjg], dv';f RJfg] dv' .Ú 5DxM v;efifL+ wfO{ .

& u'+nfYjM !!#&

/fd z/0f dxh{g

lsk," o]+ .

हाइवन

 बर्खाया पीच लं

छेँ थ्यंक पीच लं थ्यन । माेटर ज्वीगु लं दत, मनू ज्वीगु लं मन्त । बर्खाया पीच लं , लं धैगु हे मखंपिन्त ख्वालय् तिकेथें । पला छि मलावं लं स्यं । 

थेकदारं भ्वं दयेकुथें स्यंगु लंया भ्वंतय् हाकिमं मिखा तिसिना बिइ । स्यंगु लंय् पलाः ल्याः खाना तिंतिं न्हुया द्वहांपिहां ज्वी मनूत । सकसिनं खं, नुगः मिखांजक सुनांनं मकं । छाय् धासां दुगु लं स्यंकि अपु , स्यंगु लं दयेकि गुलि थाकु सुना मस्यू । उकि सुनं न्ह्यने व मदु । 

मनूया हाकु ज्या प्रकृतिया ब्वहलय्, थुलि स्यंगु  समाज । निभाया जः मखु, बाः वैगु लखय् चुइक छ्वय् मागु थनया संस्कार । 

बर्खां वा पि माः 
सामां वा दुकाये माः
म्हसिकाः कर्म ।
३ दिल्लागा ११३७

हाइवन

                                   xfOag

                                                                 /fd z/0f dxh{g, sLk" .

                                                 

!_ a'/fto\ hLjg

d:to\ Vjof laOj+ ufM . nflurfrf+ lk/o\ ofo]j+ ufM ca'oft . d:to\ VjfM :j:j+ ca'Dx+ drf+ wfu' xof aL .

drfof GXo"VjfM :j:j+ dgo\ :jf+ Xjo]sL . lGxy+of sd{ ofo]u' dg"of wd{ x] vM . 5Gx' wsf 5]F dRj+;] Hofo\ jgf

drfof lglt+  wfwfano\ O{no\ nfsL . hLjg drfo\s x] Gxfgf RjgL .

yf}+ d:to\ yMu' Hof+ lndnf . yM ca'+ 5' gn, 5' Tjg, Dx+ k'm÷dk'm Gog]sg] ts+ db' . u'ln+ 5]F Aofun+ Rjg, u'ln+ ljb]zo\ . d:t bof+g+ db' tL . bF k'mln;]+ Dxo\ an dbof jgL, Njr+ sof jO{, ldvf+ d5'of jO{ . a'/fof O{ a'/f+hs :o" . d:to\ nflu yf}+ yM ca'g+ af]emy]+, :jo] Djf;f uf .

ca'Dx h'n+ lhdL sfo\ y'ln Uo+, ljb]zo\ jgfRj+u' b' wsf v+ sgf HjL . HogfM, a]nL 5' Hj/o\ h" gO{– Bf]of k|;fb tfo]sf . rL dufM, kfn', d;fM, dof] wsf ujno\ wfO{ dv' . 55fM gs]t, 5h" k"+s]t dfv]Dx'M ;:o"lk+ d:to\t . cno\ dgo\ NjL–

rv'+t AjO{

yM Ajn+u' :jF Tjtf

5]F lkjfM a'/f .

!% t5nf !!#&

@_ yM w}lk+ yM dh"

xflsd h'n, dfg yxfF jg . pv]y'v] ldvf Ajo]u' afgL db'– ;nMy]+ .

xflsdof xflsd kxM, HofdLto\ yMlkGt jf:tf dofu'ln+ b'vL . ;'gf+ ;'gf+ 5' , 5' Hof ofgfRj+u' b'÷db', 5sM wsf :jMju'' db'– Hof;no\ . Hof ofO{lk+;+ ofgfRju' x] b', Hof v'Frft rfx'nf gofRju' x] b' . nf Hof tL g+ Hof h'ofRj+u' db' .

efif0fo\ wf;f ljsf; u'FRjsfo\ Yo+ . a];f efj+ lnt'lnsf ujno\ Yolg d:o" cg < vF ;Mof bf+ Djfu' dv', bf+ dfu' yfo\ Yj . a? Hof ;DxMof d" db' .

YfMyfo\ ofDxM, yM lnSsnfDxM, 5u' x] ljrfofDxM====xflsd . u'0fufg ofO{, cfnf 5'+ le+u' Hof HjLnf w}y]+ . xflsd h'n+ Gof+y]+ r"n'DxM, yMu' nFhs tKo+ lsDxM . Woafo\ O{ dLof Rjgfu' yf;o\ l;lts+ Ujxfln HjL dv' xF .

æ5]F jf, Ejo\ x] gls, b';f v+ g+ Aofls emL . ygnf cy] dHo", lgod sy+ h'of jgL .Æ  xflsd+ gfOs ;n+ wfO{ .

æyM w}lkG;+ x] hs yMstMof b'v ;L, O{no\ ldvfsgf :joflbdfn sf .Æ  HofdLto\ dgof v+ dgo\ t'+tof

lnxf+ jO{ . 

HofdLto\t lGx g+ h'u las] tL yfs' . xflsdt Xo"u' lxn+t'+, HofdLto\ hLjgo\ wf;f u|x0f+ bf . xflsd w}u' hftln;] x] 3M rfO{ . lxO{s] dk'mu' lskfM .

uy'+ :jf+ Xj]sL

xlndo\ g:jfM GogL

uy' Hofo\ tgL .

#_ g'uMof b'3fM

cfvM d;M pls Hof ofo] k'm;f+lg;] HofdL Hof ofof+ bF k'mu' x] drfM . d:to\t cfvM Aj+sf t'lt+ r'O{s] k'mu'ln dg Tofsf Rj+DxM ca'DxM . 5]F ofO{,  yMlkGt wfO[ w}u' dg+ v+u' k'mSj+ yf}+ cMvM h'n .

d:t yDx+ Ajgf tofy]++u' Hof ofo]u' wsf 5]F Tjtf zx/o\ jgL . Hofg+ afnfu' n'n, cgt+' hUuf Gofgf 5]F bo]sf Rjg w}u' x'O{gfe'O{gf h'O{ . ca'Dx+ d]lkgLu' Dxt'+ hs yM d:to\u' vF Go+Go+ Gxfo\k+ lxo" .

…u'lnl;of+ dbof b'v, u'lnl;of+ bof+g+ b'v w}y]+Ú Bj+ Rjof xu' ef]u dof;]+ dufM wsf dg Tofsf No+ blgu' hLjg Bof gfdo\ nMNxfO{ . a' ano\g+ ofsrf vM, jlgu'g+ ofsrf x] nf vlg .

lgefM g+ lat

k+lIft :j+o\ Rj+ jn

a'/f ‰ofMno\t'+ .

!) lbNnfYj !!#&

$_ eMeMGx'u' dg

Gxo\lgbF b'DxM ca' b' . k|];/of, afyof Njlu . O{no\ x] jf; gof Rjg]dfM . 5]F sfo\ ef} b', lgDx+ ;'y+lg;] lndnflk+ . GxfknfSs Hogfofgf yMyMu' Hofo\ jg] dflk+ . pls+ ug+ jg] df;f+ g;fMTj;f tfMnfsf yMca'oft gsfTj+sf hs ugg+ jlg . uan]+ wof jlg .

gs'Tj+s'y]+ gof Tjgf jgL . gs]t ck" ca'oft . uan]+ gs'Tjs'u' oft sof s'+Vo"u' d:o" . yMu' ;';fs';foft sofg+ uan]+ g'uM :ofs'u' d:o" .

5GXo"of lb+ sfo\ ef} lgDx+ Hogf ofgf Hofo\ j+lk+ axlg 5]F jo] lnafO{ . ca'+ kmf]g ofgf xO{ . v+ Nxfo] dnfj+ Tjf bO{ . 5' h"u' y]+ wsf kmf]g ofO{ :jfk" to] km}dv' . tf/+tf/ kmf]g of;f+ NXjlg dv' . sfo\of dg cfto\ rfO{ .

uan] 5]F Yos]y]+ h'O{ .

lkg] x] a]ln Hjgf 5]F Yo+s jO{ . ca' lGFxy+y]+  ehg Gogf ldvf ltl;gf RjgL . sfo\Dx+ rlt x'x'+ wfO{– …afoft u'ln kmf]g ofgf NXj+u' x] dv', kmf]g nf GXog] tof to]df .Ú

…kmf]gnf djM, j;fnf tf x] tfO{ lg .Ú ca'Dx+ 5'+ x] dh"y]+ gfO{s ln;M laO{ . sfoDx+ df]afOn :jO{ ;fOn]Gto\ b' .

…ug jgf Rjgfu' no\ <Ú ca'+ t+ g'GffMtu' gfo' ;n+ GogL .

…lkg] Hof 5yfo\ nfgf kmf]g ofo]g+ dk'mt, Gxfk+ jo]g+ dk'm't sf .Ú sfo\Dx+ ln;M laO{ .

;'yo\ x] jo] lnafO{ wsf wof j+u';f lrGtfnf HJfL dv' lg .Ú ca'Dx+ wfO{ .

ca'oft a]ln ofsf GXog] Rjgf lGxl5of v+ AofsL . ca'of VjfM :j:j+ g'uM hfof jO{ . cno\ dgo\ NjL–

5'+ x] DjfM vlg

yMdrf++ ;'v :o";f

Njo\ b'u' Njd+ .

%_ sg] dk'mu' vF

ofsM sfo\ lh, Nofo\Dxano\ Aofxf h'n . 5]+ :jo]u' yMu' Ajxno\\ . yDx+ ;Mu' bsdLM, l;sdLM Hof ofo]t k/b]zo\  jg] dfn . Kjfyo\ b'DxM hxfgoft 5]+ Tjtf . k/b]zo\ nf 5]+of v+ em+ wsf n'dgL wf} ahL jflny]+ . ujn] 5]+ Yo+s] w}y]+ dg eMeM Gx'of RjgL . b'v k'mSjM k/b]zo\ jfgf 5]+ ;'vhs Hjgf jof .

yf}+ yM d:t tlwM h"ln;]+ 5]+ TjtfM k/b]zo\ jg . k'vf{of ;DklQ ldof, ;fx'+ So+sf . a'/flk+ df+ ca'oft 5]+ jfgf .

u'lnl;g+ 5SjM lgSjM k/b]zo\ df+ ca'oft  ;lt . ;dfho\ lh y'ln Uo+ w}u' SogL .

…df+ ca'+ d:to\t yMgfk+ tof Ajn+sL . d:to\ df+ ca' yMgfk+ RjgL, :jo] dfln w}u' lrGtf h" vgLÚ vgf HoM h'O{ .

lgefM nf Tjn

n'd' hM db' 5lTt+

v:;'+ e'g :jM .

!$ lbnfYJf !!#&

हाइवन

                                    xfOag

    

  /fd z/0f dxh{g, sLk" .

!_ a'/fto\ hLjg

d:to\ VjoflaOj+ ufM . nflurfrf+ lk/o\ ofo]j+ ufM ca' oft . d:to\ VjfM :j:j+ ca'Dx+ drf+ wfu' xofaL .

drfofGXo"VjfM :j:j+ dgo\ :jf+ Xjo]sL . lGxy+ofsd{ ofo]u' dg"ofwd{ x] vM . 5Gx' wsf 5]FdRj+;] Hofo\ jgf

drfoflglt+  wfwfano\ O{no\ nfsL . hLjgdrfo\s x] GxfgfRjgL .

yf}+ d:to\ yMu' Hof+ lndnf . yMca'+ 5' gn, 5' Tjg, Dx+ k'm÷dk'm Gog]sg] ts+ db' . u'ln+ 5]FAofun+ Rjg, u'ln+ ljb]zo\ . d:t bof+g+ db' tL . bFk'mln;]+ Dxo\ an dbofjgL, Njr+ sofjO{, ldvf+ d5'of jO{ . a'/fof O{ a'/f+hs :o" . d:to\ nfluyf}+ yMca'g+ af]emy]+, :jo] Djf;fuf .

ca'Dxh'n+ lhdLsfo\ y'lnUo+, ljb]zo\ jgfRj+u' b' wsf v+ sgfHjL . HogfM, a]nL 5' Hj/o\ h" gO{– Bf]of k|;fbtfo]sf . rLdufM, kfn', d;fM, dof] wsfujno\ wfO{ dv' . 55fM gs]t, 5h" k"+s]t dfv]Dx'M ;:o"lk+ d:to\t . cno\ dgo\ NjL–

rv'+t AjO{

yMAjn+u' :jFTjtf

5]FlkjfM a'/f .

!% t5nf !!#&

@_ yM w}lk+ yM dh"

xflsdh'n, dfgyxfFjg . pv]y'v] ldvfAjo]u' afgLdb'– ;nMy]+ .

xflsdofxflsdkxM, HofdLto\ yMlkGtjf:tfdofu'ln+ b'vL . ;'gf+ ;'gf+ 5' , 5' Hof ofgfRj+u' b'÷db', 5sM wsf :jMju'' db'– Hof;no\ . Hof ofO{lk+;+ ofgfRju' x] b', Hof v'Frftrfx'nfgofRju' x] b' . nf Hof tL g+ Hof h'ofRj+u' db' .

efif0fo\ wf;fljsf; u'FRjsfo\ Yo+ . a];fefj+ lnt'lnsfujno\ Yolg d:o" cg <vF ;Mof bf+ Djfu' dv', bf+ dfu' yfo\ Yj . a? Hof ;DxMof d" db' .

YfMyfo\ ofDxM, yMlnSsnfDxM, 5u' x] ljrfofDxM====xflsd .u'0fufgofO{, cfnf 5'+ le+u' Hof HjLnf w}y]+ . xflsdh'n+ Gof+y]+ r"n'DxM, yMu' nFhstKo+lsDxM . Woafo\ O{dLofRjgfu' yf;o\ l;lts+ UjxflnHjL dv' xF .

æ5]Fjf, Ejo\ x] gls, b';f v+ g+ AoflsemL . ygnf cy] dHo", lgodsy+ h'ofjgL .Æ  xflsd+ gfOs ;n+ wfO{ .

æyM w}lkG;+ x] hsyMstMofb'v ;L, O{no\ ldvfsgf :joflbdfnsf .Æ  HofdLto\ dgof v+ dgo\ t'+tof

lnxf+ jO{ . 

HofdLto\t lGx g+ h'ulas] tLyfs' .xflsdtXo"u' lxn+t'+, HofdLto\ hLjgo\ wf;f u|x0f+ bfu' . xflsd w}u'hftln;] x] 3MrfO{ . lxO{s] dk'mu' lskfM .

uy'+ :jf+ Xj]sL

xlndo\ g:jfMGogL

uy' Hofo\ tgL .

#_ g'uMof b'3fM

cfvMd;MplsHofo] k'm;f+lg;] HofdL Hof ofof+ bFk'mu' x] drfM . d:to\t cfvMAj+sft'lt+ r'O{s] k'mu'ln dg TofsfRj+DxMca'DxM . 5]FofO{,  yMlkGtwfO[ w}u' dg+ v+u' k'mSj+ yf}+ cMvMh'n .

d:tyDx+ Ajgftofy]++u' Hof ofo]u' wsf 5]F Tjtfzx/o\ jgL . Hofg+ afnfu' n'n, cgt' hUufGofgf 5]F bo]sfRjg w}u' x'O{gfe'O{gfh'O{ . ca'Dx+ d]lkgLu' Dxt' hsyM d:to\u' vFGo+Go+ Gxfo\k+ lxo" .

…u'lnl;of+ dbofb'v, u'lnl;of+ bof+g+ b'v w}y]+Ú Bj+ Rjofxu' ef]u dof;]+ dufMwsfdgTofsf No+ blgu' hLjgBofgfdo\ nNxfO{ . a' ano\g+ ofsrfvM, jlgu'g+ ofsrf x] nfvlg .

lgefM g+ lat

k+lIft :j+o\ Rj+ jn

a'/f ‰ofno\t'+ .

!) lbNnfYj !!#&