लिच्वःया सवाः

                                                                                                             –राम शरण महर्जन
                                                                                                               कीपू ।

बाज्यापिनि ईलय्, बुँ यक्व दु हँ
छ््य–छुईया पालय्, छगू आनानं मन्त
पुर्खाया छेँ छखाः नं, बिकासया लँ यन
देगः, लायकू स्वस्वं
पुर्खाया ज्याखं, लुमंलुमं
थः लिसे हे तँ वः, नुगः ख्वः
पुर्खाया नां मिया, धुकू क्वकाकां
ल्हाः प्वः चिना, म्हुतु न्यायेका
मुलु छपूनं, बापू मापिं जुल
छेँ पाताः त्वता, विदेशीया गलः जुल
थःगु नां थम्हं हुल ।

झीगु मन तयेथें,
झीगु भाय् ल्हात, झीगु संस्कृति नाल
छेँनय् मुस्याः सिया, खंला झीत च्यः यात
बालं च्वंच्वं, छेँ थःगु यात
बुँ न्यांन्यां, ज्यामी झीत यात
झी जुलं, पुर्खाया थाय् धाधां
पाकः तँ ब्वया जुल
म्हिगःतकं माकःतमं, थः थःवय् ल्वानाः जुल
झीगु धाधां थुलि लिकुन, मेपिनी कासाः जुल
नुगः उला थुलि ईन, थःगु धायेत छुं हे मतल
नेपाल संम्बत, नेवाः लिपि, नेवाः भाय् नं थ्वाईपिं जुल
खय् भाय्, मेमेगु भाय्, मस्तय् लिसें ल्हाईपिं जुल
बाग्मति सभ्यताया बाखं कँकँ, बाखंनं हे म्वाय् च्वीकुपिं जुल
 बाखं पाः हे द््यापिं जुल ।

उकिया लिच्वः खः थ्वः–

मिखां खंक्वः बुँ दुपिं
पलाः तयेगु बँ तकं मन्त थौं
बुँ वगु नयाँ मफुपिं
फ्वनाः नयाँ मुक्ता मन्त थौं
पिनें वपिंत द्यो भापिपिं
गलय् पिका च्वन उमिसं थौं
छेँ बुँ कुचा कुचा थःला, म्यूम्यूं म्यूम्यूं
लँय् तकं दने मन्त झी थौं ।

१४ पोहेलाथ्व ११३८

मिखा पिईका वनिगु

मन थुलि पिपिच्या छथाय् धका च्वने मफु

खंत गुलि स्वगुका सुयातं धका कने मफु ।

ज्याखं थुलि लिमला वंथाय् तुं हे तनिगु

स्वपिं जक सःफाका छेँया खंत सुनां स्यू !

व याये थ्व याये छुँ मस्यू मनय् खंत यक्व दु

थः धाय्पिं सुं हे मदु थःत जिवं गापिं हे दु ।

दुख जुल धयां छु याये दुख सुया मदु

सुख सुयातं मदु मिखा पिईका वनिगु ।

३ पोहेलागा ११३८

ईया भाः

 

     छगू च्या पसःलय् छथ्वः मनूत च्या त्वना च्वना च्वंगु दु – पसःलय् म्वःम्वः मनूत । उपिं मनूत बाघौ जाईन । खं ल्हाना च्वंना च्वंगु दु ।  च्या सिबें मेगु छुँ नये त्वनेगु लिसा काःपिं नं मखु ।

न्हुपिं गाहाकित दुहां वई । उखें थुखें मिखा ब्वया च्वनेगु थाय् माली । गुलिं लिहां वनी, गुलिं प्वंगु थासय् वना च्वनी । 
घौछि लिपा दना ध्यबा पुलेत पसः साहुनीया थाय् वनी ।

‘जीमिगु ध्यबा गुलि जुल थें ?’

‘स्पेशल छगू कप च्याया झिंन्यातका खः । छिकपिंनिगु न्याम्हःसियागु याना न्हय्न्यातका जुल का ।’

‘थिके जुल का । मेथाय् ला झीतका जक ।’

‘मखु, मला । ’

‘झीनितका ल्याखं न्हिला ।’ धाधां द्वछि वंगु ध्यबा छप्वाँय् लिकना निना छपाः लिकना बिई ।

झीन्यातका ल्याखं ध्यबा कया लित बिई । ‘माईण्ड याये मते न्हिला ।’

४ पोहेलागा ११३८

न्ह्यावने त्वतुपिं

                                                                    राम शरण महर्जन

भौचां लँ त्वाःथले वं

न्ह्यावने वने त्वतिपिं

वनागु लँय् लुफीं हायेवं

लिफःतिनातुं लिहां वनीपिं

दुगु गुथी हे त्वाःत्वा थलानं

छप्पं छधीया म्यें हाले मगापिं

च्वनागु छेँ त्वता डेराय् च्वनानं

राज्यया म्हगस म्हंका च्वंपिं

नेपाल संबतया जात्रा न्यायेकानं

लिपी व भाषा न्हिज्याय् छ्यले म्वाःपिं

लाज्याः व नखःति धेधेचुलानं

संस्कृति व जातिया न्हाय् च्वछाये योपिं

पिनेयापिन्त छेँ बुँ मीःयानं

भुमीपुत्रया घुर्की क्यने मगापिं

म्हुतुजक न्यायेका नेवा दर्शनया

मेपिगु भिं स्वया ईखयायां चितासू मदुपि+

९ पोहेलाथ्व ११३८

हिलावंगु संस्कार

        काय्म्हसित ईलय् ब्याः याना बिल । न्हूम्हः भमचां छेँ याना च्वन । भौमचा नेवा खयांनं मांभाय् ल्हाये म्वाम्हः । त्यारारां खय् भाय् ल्हाना च्वन– छेँ सकसियालिसें । अय्नं सुयातं छुँ मपाः । छाय्कि भौमचा थः मचां ययेका हम्हः । मां अबु थः काय्नं खुसुक्क मिंकी धन्दा । उकिं मसःमसः खय् भाय् ल्हाना च्वन । 
“आमा, खाना खान आउँनुस् ।”  
“.......।”  

       म्ह्याय्यातनंं वं हे ययेका तम्हःसियालिसें ब्याःयाना बिल । ययेकातलंनं छम्हः खय् मचा । थः म्ह्याय्यात सतवंसां, छेँ वसां मां भासं खँ ल्हाये दु, उकिं उमी ख्वाः चक्कं । छाय्कि म्ह्याय्नं थः नेवा मचाजुया जन्म जुयागुया धर्म हना च्वन । 
“यो मां, ज्यना या झासं ।” 
“वयाच्वना का...।”

    भौमचा आधुनिकताय् लालकया च्वन । म्ह्याय्मचा भविष्यतकं स्वया म्वाना च्वन ।

राम शरण महर्जन           
६ पोहेलाथ्व ११३८

छगू कासा

“दुख नं छगू कासा हे खत 

गुलि लय्ताय् फत– थः थःम्हं

 उलि हे ह्याईपुसे च्वनिगु–

मनं मकातले दुख जुल धका” 

जीवन म्वायेगु झ्वलय् ।

१३ थल्लिागा ११३८

ल्हाःचि खः दसू

मृत्यु लिछ्याना

सर्वय् छन्त लल्हाना

ल्हाःचि खः दसू

गुँच्वया जि निभाः

छेँ,छेँजःया भिंतुना ।

बिलीबिलीं जाः

मनय् ह्वगु स्वांखं थाैं

गथुंला स्यू थें

स्वांमाः गथे हनेमा

हलिं गथे न्यंकेमा ।

५ थिंल्लागा ११३८